wpływ witaminy D na zdrowie

Witamina D to jedna z bardziej niedocenionych dla zdrowia człowieka witamin. Jej braki mogą prowadzić nie tylko do krzywicy czy osteoporozy, a także do zaburzeń systemu odporności, choroby Hashimoto czy rozwoju raka o czym wskazują ostatnie badania. Witamina D należy do grupy rozpuszczalnych w tłuszczach związków organicznych. Podstawowe znaczenie mają dwie formy: ergokalcyferol (wit D2) oraz cholekalcyferol (wit D3).

Funkcje w organizmie

Jak wykazują badania witamina D ma wpływ na ponad 200 naszych genów. Powszechnie wiadomo, że witamina D reguluje poziom wapnia i fosforu w surowicy krwi i w ten sposób jest zaangażowana w metabolizm kości. Zwiększa wchłanianie tych pierwiastków z przewodu pokarmowego oraz wyrównuje ewentualne nieprawidłowy stosunek wapnia do fosforu.

Ponadto jednym z ważniejszych genów regulowanych przez witaminę D jest gen, który odpowiada za produkcję katelicydyny– to zespół białek wykazujących silne właściwości bakteriobójcze. Mówiąc prościej witamina D potrzebna jest do tworzenia naturalnie powstającego antybiotyku o szerokim spektrum działania.

Jak pozyskiwać witaminę D ???

Człowiek jest w stanie pozyskiwać witaminę D na 3 sposoby. Źródłami są pożywienie, światło słoneczne przede wszystkim chodzi tu o promieniowanie UVB oraz poprzez suplementacje wit. D.

Najprostszym, a ponadto najtańszym sposobem pozyskiwania witaminy D jest słońce.

Na każdym kroku słyszymy aby z umiarem zażywać kąpieli słonecznych, ponieważ światło słoneczne sprzyja powstawaniu nowotworów skóry. Dodatkowo wszędzie się trąbi, że promieniowanie słoneczne jest źródłem wolnych rodników. A czy ktoś z Was zastanawiał się kiedyś dlaczego najwięcej zachorowań na grypę oraz schorzeń górnych dróg oddechowych przypada właśnie w sezonie jesienno-zimowym? Powodem tego jest spadek odporności, który związany jest z brakiem światła słonecznego bezpośrednio działającego na naszą skórę, a to powoduje spadek poziomu witaminy D w naszym organizmie.

Biorąc jeszcze pod uwagę to, że gdy tylko mamy ładną pogodę większość z Nas przed wyjściem na słońce smaruje się kremem z filtrem, który notabene blokuje dobroczynne działanie promieni UVB, odpowiedzialnych za powstawanie witaminy D.

A więc co zrobić aby w bezpieczny sposób korzystać z dobrodziejstw kąpieli słonecznych??

Odpowiedź jest prosta należy się NAŚWIETLAĆ. Tak, tak naświetlać, a nie opalać.

Kiedy planujemy dłuższy pobyt na słońcu dobrym rozwiązaniem będzie wystawienie się na działanie promieni słonecznych bez ochrony przeciwsłonecznej przez ok 10-30 minut, a następnie skorzystanie z kremu z filtrem. Ważne jest także abyśmy nie doprowadzili do wystąpienia zaczerwienień. To jest sygnał od naszego organizmu, że naświetlanie danej części ciała trwało za długo. Także istotną informacją, jest to,że osoby o ciemnej karnacji muszą wystawiać się na dłuższą ekspozycję światła. Jest to spowodowane działaniem melaniny. Jest to barwnik dzięki któremu mamy brązowy odcień skóry. Powoduje, że poziom wit. D w naszej skórze spada.

A więc istotne jest abyśmy opalali się z głową i pamiętali o tym, iż osoby z ciemną karnacją muszą przebywać na słońcu znacznie dłużej niż te o karnacji jaśniejszej.

Innym sposobem pozyskiwania witaminy D jest pożywienie (tłuste ryby, nabiał, jaja od kur hodowanych w naturalnych warunkach oraz grzyby).

Możemy również zdecydować się na suplementacje wit. D (produkty dostępne na rynku występują w postaci kropelek, tabletek czy tranu).

suplementacja wit. DŻyjąc w takim klimacie jak Polska suplementacja wskazana jest w okresie jesienno-zimowym. Nasze zapotrzebowanie również będzie rosło z wiekiem, a także posiadanej ilości tkanki tłuszczowej. Gdy zdecydujemy się na suplementacje należy pamiętać, iż wraz ze wzrostem poziomu wit D w naszym organizmie również wzrośnie przyswajalność wapnia. Większość z Nas pomyśli super, oprócz odpowiedniego poziomu witaminy D wzrost wapnia zapewni nam zdrowe zęby i mocne kości. Prawda okazuję się troszkę inna. Większe stężenie wapnia może spowodować jego odkładanie się, ale nie w pożądanych miejscach jakimi są nasze kości czy zęby, ale w tkankach miękkich, powodując tym samym zwapnienie narządów oraz tworzenie się płytki miażdżycowej. Aby temu zapobiec należy dostarczyć odpowiedniej ilość innej witaminy również rozpuszczalnej w tłuszczach, a mianowicie witaminę K. Dlatego w trakcie suplementacji witaminą D należy pamiętać aby spożywać produkty bogate w witaminę K. Znajduje się ona głównie w zielonych warzywach: szpinak, kapusta, jarmuż, botwina, brokułu. A także w kiszonkach, jajach czy serach.

Niedobór witaminy D

Brak odpowiedniej ilości witaminy D jest powodem rozwoju krzywizny u małych dzieci, a u dorosłych przyczynia się do powstawania osteoporozy i osteomalacji (rozmiękczanie kości). Słabną również mięśnie, a co za tym idzie mogą pojawić się problemy z chodzeniem. Niedobór witaminy D zwiększa ryzyko chorób serca, cukrzycy, rozwoju otyłości, chorób autoimmunologicznych, nowotworów.

Poziom witaminy D

Jaki jest idealny poziom witaminy D ??? To często zadawane pytanie. Jak pokazują badania aby zoptymalizować wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego należy zapewnić stężenie wit D na poziomie 34 ng/ml. W przypadku poprawienia wydajności układu nerowo-mięśniowego odpowiednie poziom to 38 ng/ml. Natomiast aby zredukować ryzyko wystąpienia raka piersi o połowę należy zapewnić stężenie na poziomie 52 ng/ml.

Wielu badaczy spiera się co do norm w poziomie witaminy D we krwi. Niektórzy ustalają, iż prawidłowy dolny poziom to 30 ng/ml, inni natomiast uważają, że granica ta winna zaczynać się od 40 ng/ml. W kręgach naukowych zajmujących się badaniami nad witaminą D przyjęto, iż zalecany poziom powinien mieścić się w zakresie 50-80 ng/ml .

Toksyczność witaminy D

Sierdzenie, iż łatwo jest przedawkować witaminę D jest mitem. W literaturze medycznej mało jest przypadków toksycznego działania witaminy D. Jeśli już były to przypadki związane z przyjęciem ogromnej dawki (od kilkuset do kilku milionowych j.m naraz)

Badania stężenia witaminy D w surowicy krwi

Po wytworzeniu witaminy D w skórze jest ona transportowana do wątroby, nerek, gdzie ulega przekształceniu w formę 25(OH)D albo 1,25(OH)2 witaminy D (jest to forma syntetyzowana dalej w naszych nerkach, gdzie zachodzi dalsza hydroksylacja).

Należy badać poziom 25(OH) witaminy D w surowicy krwi. Jest najlepszym, biochemicznym wskaźnikiem odzwierciedlającym zasoby witaminy D w organizmie.

Jeśli zrobione będą badania poziomu 1,25 (OH)2 witaminy D, to nie będą one miarodajne: często pokażą, że poziomy są normalne podczas gdy możesz mieć tak naprawdę niedobór.

Przypisy:

  1. Stosowanie witaminy D w praktyce klinicznej – Alternative Medicine Review, MArch2008 by J. Cannell, B.W. Hollis
  2. Niedobór witaminy D – problem społeczny – Magdalena Walicka, Agnieszka Jasik, Marzanna Paczyńska, Michał Wąsowski, Marek Tałałaj, Ewa Marcinowska-Suchowierska
  3. Suplementacja witaminy D u ludzi dorosłych – Ewa Marcinowska-Suchowierska, Magdalena Walicka, Marek Tałałaj, Wanda Horst-Sikorska, Magdalena Ignaszak-Szczepaniak, Ewa Sewerynek
  4. Jerzy Zięb – „Ukryte Terapie Czego Ci lekarz nie powie”, Witamina D – fakty i mity

Pani Witaminka administrator

1 komantarz

///////////////
  1. ania.trusz

    z tymi suplementami to chyba najlepsze wyjście, u nas ta zima ciągnie się strasznie, słońca nie ma a nie każdy może jeść określone potrawy, no ja niestety nie mogę pić mleka ani jeść ryb, zostają mi suplementy, ale nie jest źle biorę vita d express i grunt że mam poziom witaminy d w normie, to ważna sprawa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *